Guma Naturalna NR – Kauczuk Naturalny

Kauczuk naturalny NR powstaje z drzew, które rosną w klimacie tropikalnym. Kauczukonośne rośliny produkują węglowodór kauczuku, zwany w skrócie NR. Wodne dyspersje koloidalne, czyli lateksy, zawierają około 30-38% stałych substancji. Ich ilość w wodnych dyspersjach jest różna i zależna od wielu czynników. Na zawartość wpływa wiek drzewa oraz okres w roku, kiedy pozyskiwany jest surowiec. Lateks oprócz kauczuku zawiera także żywice i białko, kwasy tłuszczowe, węglowodany oraz niewielką ilość soli mineralnych. Podczas koagulacji surowego kauczuku wytrąca się także szereg innych substancji, które także mogą być wykorzystywane w przemyśle.

Kauczuk naturalny stanowi wdzięczny do dalszej obróbki chemicznej. Bardzo często uwodornia się go, chloruje, poddaje także procesom chlorowcowodorowania, cyklizacji i reakcjom z żywicami. Kauczuk można szczepić jako adhezyjny środek. Materiał ten poddaje się także epoksydowaniu, czyli reakcji utlenienia wiązania podwójnego w cząsteczce, dzięki któremu powstaje epoksyd. Epoksyd to żywica, która także może mieć zastosowanie w przemyśle.

Co oznacza skrót NR?

Guma naturalna jest elastycznym polimerem węglowodorowym, pochodzącym od lateksu. Lateks jest mlecznym koloidem, którego źródłem są drzewa kauczukowe. Nakłuwanie, nacinanie kory drzewa powoduje sączenie się soku, przypominającego mleko. Podczas rafinowania uzyskuje się gumę o szerokim zastosowaniu. W przemyśle kauczuk naturalny oznaczony jest skrótem NR, jest to wielocząsteczkowy polimer izoprenu. Według ASTM oznacza się go symbolem 1418 – WR. Nazwy handlowe, pod jakimi można spotkać kauczuk naturalny to RSS, SMR, CREPE, DYNAT.

Skąd pochodzi guma naturalna?

Lepka wydzielina kauczukodajnych roślin jest bazą dla powstania naturalnej gumy. W ich składzie wyizolowano wiele polisacharydów i skrobię. Lateksy są uzyskiwane w momencie, gdy roślina zostanie zraniona, a ze zranionej tkanki wypływa śluz roślinny. Występujące zjawisko, polegające na powstawaniu gumowych nacieków na roślinach nazywane jest gumozą. Proces ten jest reakcją obronną rośliny wobec urazów zewnętrznych. Typowymi roślinami sadzonymi na plantacjach przemysłowych są kauczukowce. Drzewa te są odporne na zmiany pór roku i nie zrzucają dorocznie liści. Drzewa te należą do rodziny wilczomleczowatych, a w ich korze naturalnie występuje lateks. Dopiero lateks ten przerabiany jest na kauczuk naturalny. Pierwsze wzmianki o wykorzystywaniu lateksu pochodzą za czasów starożytnych Indian, ale prawdziwe kauczukowe szaleństwo zaczęło się w XIX wieku. Aktualnie kauczuk naturalny znajduje zastosowanie w każdej dziedzinie życia.

Lateks produkowany jest w komórkach mlecznych w wybranych roślinach, powstaje dzięki przekształceniu sacharozy w rodzaj poliizopren. Podczas działania czynników środowiska naturalnego (zakwaszenia lub zmrożenia, dodania soli mineralnych) lateks koaguluje do miękkiego i elastycznego materiału, który stabilizuje się w obecności substancji alikalicznych, jakimi jest na przykład amoniak. Obecność amoniaku blokuje także samorzutną koagulację. Odwirowanie lub odparowanie części wody powoduje otrzymanie lateksu naturalnego.

Aktualnie podstawowym surowcem, z którego najczęściej produkuje się kauczuk naturalny jest kauczukowiec brazylijski. Drzewo to potrafi rosnąć nawet do 30 metrów, a najlepiej czuje się w ciepłym i wilgotnym klimacie. Nie jest odporny na suszę i mróz. Miąższ tego drzewa jest trujący, ze względu na zawartość glikozydów cyjanogennych, które uwalniają się w postaci cyjanowodoru. Związek ten ma zastosowanie jako składnik farb, lakierów i mydeł. Z drzewa tego można także sporządzać karmę dla zwierząt (wytłoki z nasion) i wykorzystywać w formie opału. Podstawowym jednak surowcem pozyskanym z tego drzewa jest lateks.

Technologia otrzymywania kauczuku naturalnego w reakcji polimeryzacji emulsyjnej została opatentowana w 1929 roku.

Guma Naturalna – Właściwości

Kauczuk naturalny charakteryzuje się bardzo dużą elastycznością. Z tego względu znajduje szerokie zastosowanie w życiu codziennym. Jest to sprężysty materiał. Nie jest jednak stabilny w środowisku wysokich temperatur. Wykazuje natomiast dobrą sprężystość w niskich temperaturach. Charakteryzuje się także dobrą odpornością na ścieranie, która w wielu branżach jest uznawana za zadowalającą. Nie jest to jednak bardzo odporna guma. Nie wykazuje też dużej trwałości na ozon i warunki atmosferyczne. Nie jest też ognioodporny. Pęcznieje w obecności olejów mineralnych, paliwach. Znacznie stabilniej kauczuk naturalny zachowuje się w obecności alkoholi, estrów, glikoli i ketonów.

Kauczuk naturalny – Zastosowanie

Kauczuk naturalny znajduje zastosowanie w przemyśle wulkanizacyjnym, zwłaszcza jeśli chodzi o produkcję opon, często stosuje się go jako składnik klejów, dywanów, papieru, gumek do ścierania, dętek. W zasadzie w każdej dziedzinie życia można znaleźć elementy produkowane na bazie kauczuku naturalnego.

X